سايت خبري تحليلي انديشه ها : رسالت يك روزنامه‌نگار، كوبيدن بر طبل جنگ يا تلاش براي آرامش؟
چهارشنبه، 25 اردیبهشت 1398 - 11:06 کد خبر:91584
سايت خبري تحليلي انديشه ها: مسئوليت اجتماعي روزنامه‌نگاران ايران و آمريكا نسبت به احتمال وقوع جنگ ميان دو كشور، نكته مهمي است كه نيازمند توجه بسيار است، به واقع در چنين شرايطي روزنامه‌نگاران چه بايد بكنند و چه نبايد؟

سايت خبري تحليلي انديشه ها:

 


رسالت يك روزنامه‌نگار، كوبيدن بر طبل جنگ يا تلاش براي آرامش؟

 

جنگ ايران و آمريكا؟ اين پرسشي است كه اين روزها بارها و بارها در گوشه و كنار شهر از زبان افراد مختلف به گوشمان مي‌رسد، پرسشي كه در پشت آن دغدغه و نگراني مردماني نهفته است كه درد آينده خود و فرزندانشان را دارند.

با اين حال موضع‌گيري و اظهارنظرهاي مسئولان ايران و آمريكا نشانگر آن است كه براي اين پرسش پاسخي جز خير نمي‌توان پيدا كرد و قرار نيست شاهد جنگي باشيم، چرا كه مسئولان كشور در سخنراني‌هايشان موضع‌گيري‌هاي اخير آمريكا را تبليغات سياسي بيش نمي‌دانند و معتقدند كه آمريكا هرگز جرات حمله به ايران را ندارد و پيدا نمي‌كند.

از طرفي مقامات آمريكايي هم با وجود تهديدهايي كه هرازگاهي به زبان مي‌آورند اما خود هم از جنگ و عواقبي كه برايشان دارد نگرانند و اين مسئله در پس تمامي سخنانشان پيدا است.

با اين حال در هر دو كشور هستند افرادي كه بدشان نمي‌آيد اين پرسش در ذهن مردم بي‌جواب بماند و دغدغه‌ها و نگراني‌هايشان پاياني نداشته باشد، از فعالان شبكه‌هاي اجتماعي و فضاي مجازي گرفته تا برخي از خبرنگاران و اهالي مطبوعات كه هيزم اين آتش را بيشتر مي‌كنند و با ايجاد التهاب و آشفته‌سازي افكار عمومي مي‌خواهند كه از اين نمد كلاهي هم براي خود ببافند.

طرح يك پرسش اساسي درباره روزنامه‌نگاران
حال در پي اين اتفاقات، حسن نمك‌دوست‌تهراني كه از روزنامه‌نگاران و فعالان باسابقه حوزه مطبوعات به شمار مي‌آيد، توييتي را منتشر كرد كه دربردارنده يك پرسش در همين راستا بود و حكايت از دغدغه يك روزنامه‌نگار با تجربه داشت.

او از كاربران پرسيد: «مسؤوليت اجتماعي ما روزنامه‌نگارهاي ايراني، داخل و خارج، نسبت به احتمال وقوع جنگ چيست؟ مسؤوليت اجتماعي روزنامه‌نگارهاي آمريكايي چيست؟»


وقتي از او علت طرح چنين سوالي را جويا شديم، اين چنين پاسخ داد: «همواره در زمره دغدغه و وظايف روزنامه‌نگاران، جلوگيري از جنگ به عنوان يك مسئوليت اجتماعي مطرح است و اين مسئله آن چنان مورد توجه روزنامه‌نگاران در تمام جهان قرار گرفته و برايشان مهم بوده است كه در بيانيه‌هاي يونسكو هم به عنوان يكي از الزامات حرفه روزنامه‌نگاري مطرح شده است

او تاكيد كرد: «حال كه اين مسئله جنبه ملي هم پيدا كرده است براي من روزنامه‌نگار مهم است كه به آن بپردازم و در همين راستا بدانم كه روزنامه‌نگاران كشورم تا چه اندازه به اين مسئله توجه مي‌كنند و از چه زوايه‌اي به اين موضوع مي‌نگرند.»

روزنامه‌نگاران با مسئوليت، تكيه‌گاه مردم
اين پرسش مطرح شده با واكنش‌هاي بسياري در بين اهالي مطبوعات همراه شد كه از آن جمله مي‌توان به محمد مهاجري عضو شوراي سردبيري خبرگزاري خبرآنلاين اشاره كرد كه نظر خود را درباره مسئوليت اجتماعي روزنامه‌نگاران در شرايط فعلي اينطور بيان كرد: «هر چند بسياري از روزنامه‌نگاران حرفه‌اي جاي خود را به رسانه‌هاي فضاي مجازي بي‌نام و نشان داده‌اند و آن‌ها هستند كه در عرصه خبرسازي و تحليل‌بافي دست بالا را دارند، اما چهره‌هاي برجسته ژورناليسم ايران و جهان همچنان مي‌توانند با تكيه بر تعهد و مسووليت اجتماعي‌شان فضايي واقعي از شرايط ترسيم كنند.»

او تاكيد كرد: «روزنامه‌نگاران با مسووليت اتفاقا در بحران‌ها تكيه‌گاهي مطمئن براي شهروندان هستند. مخاطبان‌شان مي‌دانند كه از آن‌ها خبر نادرست و تحليل غيرواقعي دريافت نمي‌كنند و همين مي‌تواند موجب احساس آرامش شود. روزنامه‌نگاران با مسووليت، سدي محكم در برابر شايعات و فضاي رواني مخرب‌اند. آن‌ها كه در بحران‌ها خود را نمي‌بازند حتي اگر جنگي واقع شود جامعه را به سوي بردباري عاقلانه هدايت مي‌كنند.»

مهاجري با تاكيد بر شرايط امروز ايران و آمريكا، افزود: «در شرايط امروزين كه نوعي جنگ سرد بر روابط ايران و امريكا حاكم است ژورناليست‌هاي حرفه‌اي مي‌توانند با رعايت اصول حرفه‌اي فضايي غيرملتهب را ترسيم كنند. در اين ميان ممكن است حفظ منافع ملي به مثابه يك پارادوكس عمل كند و روزنامه‌نگاران هر كشوري حامي وطن خود باشند. به نظرم اين پارادوكس به سود حقيقت قابل رفع است. فهم اينكه در فضاي فعلي كدام دولت دائما دست به تهديد و متشنج كردن فضا مي‌زند سخت نيست. همين فهم مختصر مي‌تواند پايه رفتار حرفه‌اي و مسوولانه روزنامه‌نگاران باشد.»

فعالان توييتر چه نظري دارند؟
سوالي كه نمك‌دوست مطرح كرد در توييتر هم بازخوردهاي بسياري داشت و بسياري از فعالان اين حوزه نظراتشان را در اين‌باره مطرح كردند، مانند مهدي جامي كه نوشت: «به نظرم اين سوال ابعاد وسيعي دارد هم براي رسانه و هم روزنامه‌نگار و نيز سردبيران. اما يك چيز روشن است كه در دوره نزاع‌هاي سياسي خبرهاي جهت‌دار زيادي از دو طرف منتشر مي‌شود. حفظ توازن خبري و نيفتادن در چاله‌هاي عمليات رواني وظيفه بسيار مهمي است.»

ايليا جزايري هم اينطور نظر داد: «مدت‌هاست كه معتقدم و به اين شيوه دارم كار مي‌كنم كه خبرنگار دو وظيفه داره: ۱- پوشش اخبار جنگ (سياسي و ميداني) همانطور كه هست، ۲- انعكاس تاثير جنگ بر زندگي مردم از همه جوانب.»

داود نعمتي‌اناركي يكي از استاد دانشگاه صداوسيما  و مدير كل پيشين روابط عمومي سازمان صداوسيما ديگر كاربري بود كه نوشت: «به نظرم سبك روزنامه‌نگاري را در شرايط كنوني بايد به سمت روزنامه‌نگاري عيني‌گرا و عمقي سوق داد تا نيازهاي اطلاعاتي مخاطبان با انتشار اطلاعات واقعي و پر عمق تامين شود.»

اميرحسين احمدي هم وظايف روزنامه نگاران دو كشور را اينطور برشمرد: «به نظر مي‌رسد مهم‌ترين كاركرد روزنامه‌نگاران ايراني و امريكايي جلوگيري از جنگ و ايجاد گفتمان جنگي بين خود رسانه‌هاست.»

آنچه از نظرات بر مي‌آيد اين است كه رسالت حرفه‌اي ايجاب مي‌كند تا روزنامه‌نگاران بر طبل جنگ نكوبند و اوضاع جامعه را به آشفتگي، التهاب و نگراني نكشانند و در همين راستا اخبار و اطلاعات درست و حقيقي را مقابل ديدگان مردم قرار دهند.