سايت خبري تحليلي انديشه ها : درآمد چند ۱۰ هزار ميلياردي توسكا از ستاره مربع‌ها!
چهارشنبه، 25 اردیبهشت 1398 - 11:25 کد خبر:91587
سايت خبري تحليلي انديشه ها: جنجال درآمدهاي شركت توسكا و صداو سيما از كدهاي دستوري و در پي آن انتقاد از سوءاستفاده از اعتماد مردم به رايگان بودن اين سرويس، همچنان ادامه دارد.

سايت خبري تحليلي انديشه ها:

 


درآمد چند ۱۰ هزار ميلياردي توسكا از ستاره مربع‌ها!

كدهاي دستوري يا  همان USSD كه بدون نياز به اينترنت مورد استفاده قرار مي‌گيرند اين روزها با عنوان «ستاره مربع‌ها» شناخته مي‌شوند. اين كدها نخستين بار توسط شركت‌هاي ارائه دهنده خدمات پرداخت ارائه شد. اما از همان ابتدا كارشناسان امنيت از آنها با عنوان بستري ناامن براي مبادلات مالي و پولي نام مي‌بردند. با اهمال نهادهاي قانونگذار و حاكم بر شبكه پرداخت الكترونيك كشور و با توجيه فرهنگ‌سازي براي معرفي صنعت پرداخت الكترونيك، روز به روز بر سوء استفاده از اين بستر ناامن افزوده شد. صنعت پولساز پرداخت الكترونيك كه بر پايه سرويس‌دهي روي سه درگاه بنا نهاده شد. كارتخوان فروشگاهي،‌موبايل و اينترنت با اشاعه فرنگ نادرست جامعه را به سمت مسيرهاي غيرشرعي درآمدزايي و شركت در شرط بندي هاي صدا و سيما سوق داد.

تنها طي چندين ماه و به مددتبليغات فراوان يكي از ۱۲ شركت پي‌اس‌پي كه بيشترين تمركز خود را روي اشاعه فرهنگ «ستاره مربعي» گذاشته بود استفاده از اين سرويس روي موبايل به سرعت در جامعه بسط و گسترش پيدا كرد. بي نيازي به اينترنت و همچنين عدم نياز به نصب برنامه يا گوشي هوشمند باعث شد تا در دورافتاده‌ترين روستاها نيز براي خريد، كارت به كارت، پرداخت قبض و شارژ و همينطور احسان و نيكوكاري از آن استفاده كنند. اين اقبال عمومي به كدهاي دستوري لحظه به لحظه بر بار مسئوليت بانك مركزي براي حفاظت از امنيت اطلاعات كارتهاي بانكي مردم مي افزود. چرا كه اطلاعاتي نظير رمز اول،‌رمز دوم، CVV۲ و تاريخ انقضا در مسير انجام تراكنش هاي «ستاره مربعي» روي سرورهاي اپراتورها و پي اس پي ها ذخيره مي شد.

درگاه موبايلي از دوطريق مورد استفاده قرار مي‌گيرد. نخست كدهاي دستوري يا همان «ستاره مربع‌ها» و راه دوم نيز نصب اپليكيشن هاي بانكي كه اين اپ‌ها هنوز در بهترين حالت نتوانسته‌اند جايگزين «ستاره مربع‌ها» شوند.

موج شديد اقبال عمومي به اين سرويس ناامن، اپراتورها را بر آن داشت تا نه تنها به ازاي اجاره يك كد ۳ رقمي به شركت‌هاي پي‌اس‌پي مبالغ ميلياردي سالانه دريافت كنند كه به فكر راهي ديگر براي استفاده از سوييچ آنها و درآمدزايي مستقل براي خود افتادند. راهي كه در نهايت منجر به ظهور شركت توسكا و پديده ارزش افزوده فروشي در صدا و سيما شد.

صدا و سيما نيز در اين قائله از اپراتورها عقب نماند و در كنار هزينه‌هاي چند ده ميلياردي كه بابت تبليغات صوتي ، تصويري و زيرنويس و ... از شركت هاي پي اس پي دريافت مي كرد با مشاركت در طرح هاي توسكا برنامه‌هايي همچون برنده باش و ... را از طريق دريافت مبالغ هنگفتي براي مشاركت مالي از اين شركت ها روي آنتن آورد. برنامه هايي كه مردم را از طريق ارسال يك عدد به كدهاي دستوري تشويق به حضور در شرط بندي مي‌كرد.

با بررسي آمار تنها يك سال از تراكنش‌هاي موبايلي مي‌بينيم بر خلاف ابلاغيه بانك مركزي مبني بر مسدود شدن اين كدهاي دستوري، سال گذشته تعداد ۱ ميليارد و ۳۲۰ ميليون و ۲۱۷ تراكنش با نقل وانتقال مبلغي بيش از ۸ هزار و هشتصد و پنجاه ميليارد تومان بر روي موبايل ثبت شده است. 

اگر نيمي از اين تعداد و مبلغ را مربوط به تراكنش هاي اپليكيشن هاي بانكي دانسته و از حوزه نفوذ «ستاره مربع‌ها» خارج كنيم باز هم اعداد عجيب و غريبي كشف مي‌شود.

تنها در يك سال بيش از ۶۰۰ ميليون تراكنش با مبلغي بيش از ۴ هزار ميليارد تومان از طريق كدهاي دستوري يا همان «ستاره مربع‌هاي» فاسد نقل و انتقال پيدا كرده است كه باز هم اگر تنها ۵۰ درصد آن را مربوط به برنامه‌هاي شبه قمار صدا و سيما بدانيم قطعاً بيش از مبلغ قرارداد محرمانه توسكا و صدا و سيما خواهد شد. البته اين در حالي است كه رقم اعلام شده در پيامك‌هاي شركت در اين مسابقات را ناديده بگيريم.

اين رقم آنچنان بزرگ است كه نمي‌توان از كنار آن به سادگي گذشت. جذابيت همين مبالغ بود كه باعث شد تا در كنار پي اس پي‌ها، اپراتور اول تلفن همراه هم تصميم به درآمدزايي از اين طريق كند.


بر اساس گزارشي كه ماهنامه پيوست منتشر كرده است طبق آگهي ثبت شركت توسكا، سهامداران آن عبارت‌اند از: شركت ارتباطات سيار ايران (همراه اول)، شركت سرمايه‌گذاري نور دنا (متعلق به همراه اول) و شركت نقش اول كيفيت (متعلق به همراه اول). بدين ترتيب ۱۰۰ درصد سهام شركت توسعه كسب‌وكار توسكا متعلق به همراه اول است.

عليرغم پيگيري هاي فراوان رسانه ها از مدل همكاري اين شركت با صدا و سيما اما جزئيات قرارداد صداوسيما با شركت توسكا و مبالغ درامدي و مدل درآمدي آنها هنوز افشا نشده است اما گفته مي‌شود توسكا بايد طي دوره حدوداً سه ساله ۱۲۰۰ ميليارد تومان به عنوان كف تعهدات خود به حساب رسانه ملي واريز كند كه با توجه به تعداد و مبالغ تراكنش‌هاي مربوط به اين سرويس‌ها و البته با در نظر گرفتن تبليغات ۲۴ ساعته و ثانيه‌اي اين شركت بايد گفت اصلاً رقم زيادي نبوده است. چرا كه در ادامه اين قرارداد آمده است در صورتي كه درآمد اين شركت از محل اين نوع تبليغات، بيش از اين ميزان بود، بقيه درآمد به روشي، تسهيم مي‌شود.

طي يكسال ۲۳۱ هزار ميليارد تومان روي اينترنت جابجا شد

قمار به عنوان فسادي برنامه‌ريزي شده روي يكي ديگر از درگاه‌هاي شبكه پرداخت الكترونيك نيز به صورت كاملاً نامحسوس نفوذ كرده بود. سايت‌هايي كه درگاه‌هاي اينترنتي براي تراكنش‌ها دريافت كرده بودند اما با شركت در قمار و لاتاري هاي خارجي و داخلي درآمدهاي كلاني كسب كردند.

طبق آمار ۱۲ ماه سال قبل شاپرك، بيش از ۱۲۳۰ درگاه اينترنتي كه در سايت‌هاي قمار تراكنش داشتند توسط شاپرك شناسايي و مسدود شد. اين يعني به طور متوسط هر ماه بيش از ۱۰۰ درگاه با فعاليت قمار شناسايي و مسدود شده است.

با نگاهي به رقم و تعداد تراكنش‌هاي ثبت شده روي درگاه‌هاي اينترنتي، طي سال گذشته از لحاظ تعدادي نزديك به ۱ ميليارد و ۱۰۶ ميليون و ۱۴۵ هزار تراكنش با انتقال رقمي بيش از ۲۳۱ هزار ميليارد تومان انجام شده است.

استخراج مبلغ دقيق تراكنش‌هاي قمار روي اين درگاه‌ها به دليل تداخل فعاليت درگاه‌ها در سايت‌هاي مجاز و غيرمجاز به طور همزمان ممكن نيست اما تنها درصدي ناچيز از رقم ۲۳۱ هزار ميليارد تومان نشان از نقل و انتقال اعدادي بزرگ براي قمار دارد.